ಇಂದಿನ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳೇ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿಯ ನಡುವೆ ದೂರ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ?

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗೂ ಮೊಬೈಲ್ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಈಗ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕಕಾರಿ ವರದಿಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ “ಮೊಬೈಲ್ ಅಂತರ” ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಂಪತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ:

• 88% ವಿವಾಹಿತರು “ಅತಿಯಾದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಕೆ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
• 67% ಜನರು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವಾಗಲೂ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
• 69% ದಂಪತಿಗಳು “ಫೋನ್‌ನಿಂದ ಸಂಗಾತಿಯ ಕಡೆ ಗಮನ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
• 70% ಜನರು ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಸಂಗಾತಿ ಏನಾದರೂ ಕೇಳಿದರೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

‘ಫಬ್ಬಿಂಗ್’ – ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆ

ಇಂದಿನ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಪದ “Phubbing” (Phone + Snubbing). ಅಂದರೆ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಡುವುದು.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

• ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಸಿ
• ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ Instagram ಅಥವಾ WhatsApp ನೋಡುವುದು
• ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ Reels ನೋಡುವುದು

ಇವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಮನೋವೈದ್ಯರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?

1. ಮಾತುಕತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ

ಹಿಂದೆ ದಂಪತಿಗಳು ದಿನದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ:

• “Seen”
• “Typing…”
• Emoji ಮಾತುಕತೆ

ಇವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ನೇರ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬಂಧವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

2. ಅನುಮಾನ ಮತ್ತು ಜಗಳ

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಹೊಸ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ:

• “Last seen ಯಾಕೆ ರಾತ್ರಿ 2 ಗಂಟೆ?”
• “ಆನ್‌ಲೈನ್ ಇದ್ದರೂ reply ಯಾಕೆ ಇಲ್ಲ?”
• “ಯಾರ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ like ಹಾಕಿದ್ದೀರಿ?”

ಇವು ಅನಗತ್ಯ ಜಗಳಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ.

3. ಒಂಟಿತನದ ಭಾವನೆ

ಒಬ್ಬರು ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ:

• ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ
• ಒಂಟಿತನ
• ಮಾನಸಿಕ ಬೇಸರ

ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೂರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

4. ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಮೀಪತೆ ಕಡಿಮೆ

ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅತಿಯಾದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಬಳಕೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಆತ್ಮೀಯತೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್:

• ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ
• ಒತ್ತಡ
• ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಸಮಯದ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಪಾತ್ರ

Instagram, Facebook, YouTube Shorts, Reels ಮುಂತಾದವುಗಳು ಜನರನ್ನು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. “ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ನೋಡೋಣ” ಎಂದು ಆರಂಭವಾದುದು ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಸ್ಕ್ರೋಲ್‌ಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ.

ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ:

• Notifications
• Infinite scrolling
• Short videos

ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಡೋಪಮೈನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಫೋನ್ ಹಿಡಿಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆದು “ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಸನ” ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ

ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ದಂಪತಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಿಲ್ಲ:

• ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ
• ಕುಟುಂಬ ಊಟದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ
• ಮುಖಾಮುಖಿ ಮಾತುಕತೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ

ಕೆಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

Reddit ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ Reddit ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ:

“ನನ್ನ ಫೋನ್ ವ್ಯಸನವೇ ನನ್ನ ಸಂಬಂಧ ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಈಗ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದೆ.”

ಇನ್ನೊಬ್ಬರು: “ನಾವು ಸಂಜೆ 6 ನಂತರ ಎರಡು ಗಂಟೆ ಫೋನ್ ಆಫ್ ಮಾಡುವ ನಿಯಮ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ.” ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವರು “ಮೊಬೈಲ್‌ಗಿಂತ ಸಂಗಾತಿಗೆ ಸಮಯ ಕೊಡುವುದು” ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪರಿಹಾರವೇನು?

ತಜ್ಞರು ಕೆಲವು ಸರಳ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ:

✔ Phone-Free Time

• ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಬೇಡ
• ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ 1 ಗಂಟೆ ಮೊಬೈಲ್ ದೂರ

✔ Face-to-Face ಮಾತುಕತೆ

ಪ್ರತಿ ದಿನ ಕನಿಷ್ಠ 20-30 ನಿಮಿಷ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು.

✔ Notifications ನಿಯಂತ್ರಣೆ

ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ Apps notifications off ಮಾಡುವುದು.

✔ Digital Detox

ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ Social Media ವಿರಾಮ.

✔ ಕುಟುಂಬ ಸಮಯ

Weekend outing, games, walking ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು.

ಸಮಾಪ್ತಿ

ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭ ಮಾಡಿವೆ. ಆದರೆ ಅವು ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಬಂಧಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

“ಸಿಗ್ನಲ್” ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಸಂಬಂಧ” ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಅರಿವು ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.